Ja, Sieć

Jesteś w stanie napisać całkiem rozsądny tekst w zaskakująco dużej liczbie dziedzin. Prawdopodobnie w kilku z nich przy odrobinie uporu byłbyś w stanie prowadzić blog ekspercki lub nawet przy jeszcze większym uporze i szczypcie literackiego talentu napisać książkę. Jest tylko jeden warunek. Dostęp do Internetu.

“Moim narzędziem pracy jest Google” - nazwała to kiedyś moja koleżanka. Słowo “narzędzie” w przypadku Sieci nie jest wystarczające. Bez Internetu stajesz się jak profesor ograbiony z wiedzy do poziomu maturzysty. Osoba, która biegle posługuje się wyszukiwarką - jest w stanie zwiększyć swój potencjał intelektualno-produkcyjny o więcej niż 70%. Nie wierzycie? Oto przykład:

Nigdy nie programowałem w języku C++. Nie napisałem w nim ani linijki kodu. A jednak przy dobrej motywacji - najpewniej byłbym w stanie w ciągu miesiąca (a kto wie, może nawet tygodnia) napisać całkiem składną prostą aplikację. To czego potrzebuję to podstawowa wiedza o programowaniu jako takim (co to są zmienne, funkcje, tablice…), odrobina logiki i pewna garść podstawowych zasad, których opanowanie mogłoby zająć zbyt dużą część tak krótkiego czasu. I Google.

Oczywiście programista zaprotestuje: “Ty nie nauczysz się programować! To będzie przeklejanie fragmentów kodu bez zrozumienia zasady działania.” Otóż to! Właśnie staliśmy się neuronami globalnej inteligencji (nie pomyl ze świadomością), którą pięknie ochrzczono imieniem antycznej bogini.

Gaia nie narodziła się w Internecie, a Lovelock prawdopodobnie nigdy nawet nie śnił o blogosferze. Przed Internetem istniały książki. Siedząc w olbrzymiej bibliotece, także (choć wolniej) stawałeś się mądry mądrością świata. Przed bibliotekami byli podróżujący mędrcy i opowiadacze. Impulsy między neuronami poruszały się z prędkością pieszych przemierzających góry i lasy, z prędkością wiatru wiejącego w żagle statków.

Jeszcze wcześniej informacje przekazywały niesione kilometrami zapachy i wycia dzikich zwierząt. Te epoki można porównać do mózgu działającego w fazie snu. Fale mózgowe obniżone do częstotliwości theta lub nawet delta. Procesy, które rozpoczęły się eony temu - przez wieki nabierały tempa, stawały się coraz wyraźniejsze. W Sieci przyspieszyły, a Gaia obudziła się ze snu.

Dwie perspektywy - z jednej strony wygodny i szybki dostęp do zasobów wiedzy całej cywilizacji pozwala każdemu z nas wykonywać pracę osoby o nieprzebranej i wielowątkowej wiedzy. Z drugiej strony, jak neurony “Wielkiego Mózgu”* wykonujemy fragmenty obliczeń, nie będąc świadomi całego “planu”. “Plan” częściowo odsłonią narzędzia od analizy danych. To w ich świetle, zachowanie użytkowników sieci często porównuje się do zachowania roju owadów**.

Fascynujący jest sposób w jaki powstaje na przykład blogowy wpis - wyczytane, usłyszane fragmenty mutują, mieszają się w głowie autora - przy odrobinie szczęścia - autor dodaje 1% od siebie i udostępnia ten nowo powstały mem w Sieci. Często już po paru godzinach dzięki trackback’om może zobaczyć, jak zaczyna on żyć własnym życiem.

A nawet jeśli zabraknie choćby jednego pingu - wystarczy jedna wizyta przypadkowego internauty… Neuron odnajduje połączenie z neuronem. Impuls zostaje przekazany. A jego skutków nigdy nie uda się wyśledzić. Globalna inteligencja nie działa logicznie. Lub raczej nie jest to logika klasyczna. Dużo lepiej zadziałają tu modele oparte na logice rozmytej.

Ten tekst nie kończy się tutaj. Klikając w linki, akapit po akapicie ciągnie się do końca Internetu***, do końca historii****, do końca człowieka****, do końca świata takiego jaki znamy.

* Tutaj nawiązuję do bezpośredniego skojarzenia, a nie kultowej serii komiksów rysowanych przez Bogusława Polcha.

** Inteligencja roju inspirowała programistów Digg’a przy pracy nad ich eksperymentalnym interfejsem, ale jeśli chcecie czegoś naprawdę mocnego - poświęćcie czas na fenomenalną prezentacje Hansa Roslinga.

*** The End of Internet - w chyba najbardziej znanej wersji tutaj, ale użyjcie Google’a ;-)

**** Oczywiście nie te wieszczone przedwcześnie przez Fukuyamę, ale czy nie uważacie, że byłby świetnym blogerem? Ma talent do tytułów.

Gdy pisałem ten tekst na tym samym komputerze (na drugim monitorze) moja dziewczyna oglądała (a wraz z nią ja i to po raz drugi) - trzeci sezon 24 godzin. Czyżby mój procesor dorobił się drugiego rdzenia?